टोमॅटो पिकावर पॉलिसल्फेट खत वापरून यश

श्री साखराम धोंडगे हे 1980 च्या दशकापासून नाशिक, महाराष्ट्र येथील त्यांच्या शेतात टोमॅटोची शेती करत आहेत. त्यांच्या शेताला जेवणापुरते पाणी मिळते, त्यात कॅल्शियम आणि मॅग्नेशियम खूपच कमी प्रमाणात असतात. पूर्वी हे पोषक तत्व प्रत्येक पिक सत्रात अनेक वेळा खत देऊन पुरवले जात असे.

पॉलिसल्फेटसह नफा आणि बचत

ही पद्धत अधिक किफायतशीर आणि प्रभावी आहे का हे शोधण्यासाठी, श्री धोंडगे यांनी ICL इंडिया यांच्या अंतर्गत त्यांच्या शेतात पॉलिसल्फेट खत (ICL च्या पॉलिहॅलाइट-आधारित खत) चाचणीमध्ये सहभाग घेतला.

पॉलिसल्फेटसह नफा आणि बचत

परिणाम उत्कृष्ट होते. अनेक वेळा खत लावण्याच्या तुलनेत, लागवडीपूर्वी पॉलिसल्फेटचा एकदाच वापर संपूर्ण पिक सत्रासाठी पुरेसा कॅल्शियम आणि मॅग्नेशियम प्रदान करतो. प्रति झाड उत्पादन ICL पद्धतीत 13 किलो होते, तर शेतकरी पद्धतीत 10 किलो. म्हणजे शेतकरी पद्धतीच्या तुलनेत 30% जास्त उत्पादन. टोमॅटोची शेल्फ लाइफ ICL पद्धतीत 12 दिवस आणि शेतकरी पद्धतीत 8 दिवस होती. प्रति हेक्टर उत्पादन ICL पद्धतीत 312 क्विंटल आणि शेतकरी पद्धतीत 275 क्विंटल. यामुळे प्रति हेक्टर अतिरिक्त उत्पन्न Rs. 56,250/- झाले, ज्याचा मार्जिनल कॉस्ट बॅनेफिट रेश्यो 14.06 होता.

धोंडगे म्हणतात,
“पॉलिसल्फेट वापरल्याने कामाचा वेळ आणि खतांची बचत होते – तुम्हाला फक्त एकदाच पिकावर खत लावावे लागते. वेळ म्हणजे पैसा, त्यामुळे पॉलिसल्फेट लावल्याने माझा नफा वाढतो.”