पाणी व मातीत pH विषयी तुम्हाला काय माहित असणे आवश्यक आहे

फर्टिगेशनने लागवड केलेल्या पिकांमध्ये, पाण्याचा pH आणि त्यापेक्षा महत्त्वाचे म्हणजे माती/सब्स्ट्रेटचा pH यांचा एकूण यशावर मोठा परिणाम होतो.

pH म्हणजे काय?

pH म्हणजे आम्लता (acidity) चे प्रमाण, जे सोल्युशनमधील H⁺ आयन्सच्या प्रमाणावर अवलंबून असते. हे 0 ते 14 च्या लॉगरिदमिक स्केलवर मोजले जाते.

• pH 7 = न्यूट्रल
• pH 0 = खूप आम्लीय
• pH 14 = खूप क्षारीय

pH का महत्वाचा आहे?

सब्स्ट्रेटचा pH पिकांच्या पोषण घेतल्यावर परिणाम करतो. उदाहरणार्थ, उच्च pH आयर्न (लोखंड) चा शोषण मर्यादित करतो, ज्यामुळे पाने पिवळी होतात आणि उत्पादन कमी होते.

सब्स्ट्रेटचा pH नायट्रोजन स्रोताच्या वापराने नियंत्रित केला जाऊ शकतो:

• युरिया, अमोनियकल नायट्रोजन, सल्फेट्स आणि फॉस्फेट्स वापरल्यास pH कमी होते.
• नायट्रेट फर्टिलायझर वापरल्यानंतर pH वाढतो.

पाण्याचा pH महत्त्वाचा आहे कारण तो फर्टिलायझरच्या विरघळण्यावर थेट परिणाम करतो. उच्च pH मुळे सोल्यूशनमध्ये प्रिसिपिटेशन होऊ शकते, ज्यामुळे ड्रिपर ब्लॉक होतात आणि अधिक समस्या निर्माण होतात.

बायकार्बोनेट स्तर महत्त्वाचे आहेत

पाण्यातील बायकार्बोनेटचे प्रमाण हे बफरिंग क्षमता दर्शवते.

• कमी बायकार्बोनेट = कमजोर बफर क्षमता = pH सहज बदलतो
• जास्त बायकार्बोनेट = मजबूत बफर क्षमता = pH स्थिर आणि बदलणे कठीण

इरीगेशन पाणी योग्यरित्या मोजण्यासाठी, पाण्याचा pH आणि बायकार्बोनेटचे प्रमाण जाणून घेणे आवश्यक आहे.

• पिकांच्या दीर्घ कालावधीसाठी उच्च बायकार्बोनेट पाण्यामुळे सब्स्ट्रेटचा pH वाढतो.

pH नियंत्रित करण्याचे उपाय

• आम्लीय नायट्रोजन स्रोत निवडून pH वाढण्याचा परिणाम कमी करता येतो.
• परंतु सुरुवातीला pH वाढ होऊ नये म्हणून, बायकार्बोनेट काढण्यासाठी PeaK® PeKacid सारखे आम्लीय उत्पादन वापरणे अधिक चांगले आहे.

आदर्श pH

बहुतेक खाद्यपदार्थांच्या पिकांसाठी योग्य pH 5 ते 6.5 दरम्यान असतो.