Wintervoorbereiding: bemesten & afharden boomkwekerijgewassen

Het belang van afharden

Nu de dagen korter worden en de nachten koeler, breekt een cruciale periode aan in de teelt van boomkwekerijgewassen. Het najaar biedt de gelegenheid om je gewassen optimaal voor te bereiden op de winter.

Afharden is een essentieel proces dat de weerbaarheid van planten tegen koudere temperaturen, wind en vocht aanzienlijk vergroot. Door de groei geleidelijk af te remmen en de celstructuur te versterken, wordt de kans op vorstschade en uitval in het voorjaar merkbaar verkleind.

Bemesting als instrument bij afharden

Een gerichte aanpassing van de bemesting in het najaar draagt bij aan het succesvol winterklaar maken van je gewassen. In deze fase is het van belang om de stikstofgift te beperken en het kalium aanbod te verhogen met als doel het kaliumgehalte in de plant te optimaliseren:

1. Stikstof (N) stimuleert bladgroei en celverlenging. Hoewel dit gewenst is tijdens het groeiseizoen, kan een overmatige stikstofgift in het najaar leiden tot zachte, kwetsbare planten die onvoldoende afharden.
2. Kalium (K) versterkt celwanden, verhoogt de droogteresistentie en verbetert de vorsttolerantie. Een verhoogde kalium gift ondersteunt de fysiologische voorbereiding van de plant op koude omstandigheden.

Aanbevolen verhouding

Een lage N/K-verhouding, bijvoorbeeld 1:3 of 1:4, is in het najaar ideaal. Deze verhouding wordt uitgedrukt in gewichtsprocenten, zoals vermeld op het etiket van meststoffen.

Een meststof met 5% stikstof en 20% kalium heeft bijvoorbeeld een N/K-verhouding van 1:4. Het inzetten van mengmeststoffen met gegarandeerde optimale stikstof-kalium verhouding is aan te bevelen. Wanneer het best wordt overgeschakeld van een groeischema naar een afhardschema, hangt uiteraard af van het gewas, groeistadium en de weersomstandigheden.

N:K verhoudingen

• Door te bemesten met Universol Violet 10-10-31 biedt je het gewas een N:K verhouding aan van 1:3.
• Bemest je met bijvoorbeeld Peters Professional 9-10-38 dan geeft je een N:K verhouding van 1:4.
• Voor een A- B Bak systeem met kalksalpeter in de A-Bak kun je met Peters Professional 6-18-36 de gewenste N:K verhouding van 1:3 of 1;4 aanbieden.

Gevolgen van een onevenwichtige N/K verhouding

Hoewel een beperkte stikstofgift gewenst is, kan een extreem hoge kalium gift zonder voldoende stikstof ook nadelige effecten hebben:

1. Beperkte eiwitsynthese
   Stikstof is noodzakelijk voor de vorming van aminozuren en eiwitten. Een tekort kan leiden tot onvoldoende kleur en ontwikkeling én verminderde vitaliteit.
2. Verstoorde nutriëntenbalans
   Een overmaat aan kalium kan de opname van andere essentiële elementen, zoals magnesium en calcium, belemmeren.
3. Verhoogde zoutconcentratie
   Bij gebruik van chloorhoudende kalium meststoffen kan dit leiden tot wortelverbranding.

Als het stikstofaanbod in deze fase te laag wordt, kan dit de opname van andere elementen, waaronder ook kalium, verstoren. Daardoor kan het voorkomen dat een gewas niet stugger wordt, maar slap en welig blijft.

Veel boomkwekerij gewassen worden gekweekt met gecontroleerd vrijkomend meststoffen, zoals Osmocote Exact of Osmocote 5. De afgifte van voedingselementen uit deze meststoffen is gebaseerd op de temperatuur.

Bij dalende temperaturen wordt de hoeveelheid beschikbare voeding automatisch naar beneden aangepast. Hierdoor ontstaat er ruimte om, indien gewenst, met wateroplosbare meststoffen extra kalium aan te bieden.

Advies

Tijdig starten met het afharden is belangrijk en sluit stikstof niet volledig uit.
Een beperkte hoeveelheid stikstof is nodig, ook tijdens het afharden van het gewas. Geef dus steeds een samengestelde meststof met naast kalium, ook een verlaagde hoeveelheid stikstof. Een praktische tip is om uitgebalanceerde samengestelde meststoffen te gebruiken.

Voor meer informatie neem contact op met je ICL adviseur.