Autonome teelt in kassen biedt veelbelovende mogelijkheden voor vollegrondsteelt

Volgens Stef Maree, onderzoeker aan Wageningen University & Research (WUR), is er volop potentieel, mits telers klein beginnen en slim gebruikmaken van bestaande technologieën. “Je hoeft niet meteen in AI te duiken. Begin met het verzamelen van teeltgegevens. Dat alleen al kan snel verbeterpunten aan het licht brengen.”

Stef Maree, onderzoeker WUR

Inspiratie voor kassen: de Autonomous Greenhouse Challenge

De sector van de kasgroenten heeft de afgelopen jaren aanzienlijke vooruitgang geboekt op het gebied van autonome teelt. Een opvallend voorbeeld hiervan is de Autonomous Greenhouse Challenge.

In deze wedstrijd ontwikkelen internationale teams software, vaak op basis van kunstmatige intelligentie, om de gewasproductie in een WUR-kas in Bleiswijk op afstand te beheren. Deelnemers mogen de kas niet betreden; alles wordt op afstand bediend. “Ze mogen de kas niet betreden – alle handelingen moeten op afstand worden uitgevoerd”, legt Stef uit. Hij is als WUR-onderzoeker nauw betrokken bij het project.

Na vier edities heeft de challenge de vooruitgang op het gebied van autonome teelt versneld. “We hebben veel vooruitgang geboekt in het autonoom beheren van het kasklimaat”, zegt Stef. “We weten wat het optimale klimaat is en welke plantkenmerken we moeten meten om de controle te behouden. Maar autonoom sturen werkt alleen als alles volgens plan verloopt. Er is nog steeds fijnafstemming nodig, omdat gewassen zich niet altijd hetzelfde gedragen en de omstandigheden kunnen veranderen. Er is nog werk aan de winkel.”

Minder controleopties buitenshuis

Volgens Stef zijn er belangrijke verschillen tussen autonome teelt in kassen en in open velden. Het belangrijkste verschil is dat kassen een nauwkeurige klimaatbeheersing bieden. Dankzij het wijdverbreide gebruik van sensoren is het ook gemakkelijker om gegevens te verzamelen. “Buiten is dat een grotere uitdaging. Je hebt simpelweg minder controle. In de zomer kun je bijvoorbeeld de buitentemperatuur niet verlagen. Je kunt alleen de irrigatie en bemesting aanpassen. In kassen kun je het afvoerwater analyseren om de opname van voedingsstoffen te controleren, iets wat bij veldgewassen moeilijker is. Bovendien is het buiten moeilijker om gewassen met sensoren te meten. Dit alles beperkt de beschikbaarheid van gegevens, wat de implementatie van autonome systemen complexer maakt. Tegelijkertijd biedt buitenkweek ook nieuwe kansen. Telers werken vaak met grotere oppervlakten, waardoor ze drones of satellietbeelden kunnen gebruiken om inzichten te verzamelen.”

AI-gestuurde irrigatieprognoses

Toch blijkt autonoom telen nu al waardevol te zijn voor vollegrond kwekerijen. Zo heeft het Europese PLANtAR-project, waarbij WUR als partner betrokken is, AI-gebaseerde irrigatieprognoses getest. “We hebben sensoren gebruikt om het vochtgehalte van het substraat in containergekweekte kwekerijgewassen te meten.

Vervolgens hebben we onderzocht of we deze gegevens, in combinatie met weersvoorspellingen en andere dataes, konden gebruiken om de irrigatie autonoom te sturen. De resultaten waren veelbelovend. Het was echter soms moeilijk om verschillende gegevensgenererende systemen te integreren, omdat ze afkomstig waren van verschillende leveranciers en niet op elkaar waren afgestemd. Dat is een uitdaging die nog moet worden opgelost.”

Vollegrond boomkwekerij

Waar begin je als boomkwekerij?

Autonome teelt biedt duidelijk kansen, zelfs voor vollegrondkwekers. Maar waar ga je beginnen?
Stef raadt aan om te beginnen met het verzamelen van teeltgegevens, handmatig of met sensoren. “Alleen al door uw gegevens te ordenen, kun je snel zien waar knelpunten zitten en waar autonome teelt waarde kan toevoegen.
Een tool zoals AngelaWeb 3.0 kan ook een mooie startpunt zijn om gegevens te verzamelen.

Misschien ontdek je dat de beschikbaarheid van water of voedingsstoffen op cruciale momenten niet optimaal is. Met deze gegevens wordt het gemakkelijker om AI-modellen voor voorspellende irrigatie en bemesting te implementeren. Telers zullen zelf waarschijnlijk niet die AI-modellen bouwen. De verwachting is dat gespecialiseerde partners dat voor hen gaan doen.”

Stef is ervan overtuigd dat er meer datagestuurde tools beschikbaar zullen komen voor de teelt in de open lucht. “Deze tools zullen telers helpen om risico’s te verminderen en hun prestaties naar een hoger niveau te tillen. In dat traject biedt de kasteelt een waardevol leertraject voor vollegrond boomkwekerijen.”

Drones zijn een goede oplossing voor grote vollegrond kwekerijen.