Calciumgebrek bij sierplanten: symptomen en behandeling
Calcium is een essentieel secundair macro-element dat een belangrijke rol speelt bij de vorming van sterke celwanden en de ondersteuning van verschillende stofwisselingsprocessen in de plant.
Op deze pagina:
Calcium (Ca) is weinig mobiel in de plant. De eerste symptomen van calciumgebrek worden daarom zichtbaar in jonge, actief groeiende plantendelen.
Wanneer planten onvoldoende calcium kunnen opnemen, worden zowel de stevigheid van de plant als belangrijke groeiprocessen aangetast. Het is belangrijk om calciumgebrek vroegtijdig te herkennen en op de juiste manier te behandelen. Zo voorkom je blijvende schade en behoud je een hoge sierwaarde.
Wat zijn de symptomen van calciumgebrek bij sierplanten?
- Randnecrose op jonge bladeren: een van de eerste en meest kenmerkende symptomen is necrose aan de punten en randen van jonge bladeren. Hieraan gaat vaak vergeling van de bladranden vooraf.
- Misvormde bladeren: aangetaste bladeren kunnen omkrullen, verdraaien of een afwijkende vorm ontwikkelen. Ze blijven vaak kleiner dan normaal.
- Onregelmatige bladontwikkeling: nieuwe bladeren kunnen misvormd uitlopen of een ongelijkmatig groeipatroon vertonen.
- Zwakke bloemstelen: bloeiende scheuten kunnen door de verzwakte celstructuur doorbuigen of omvallen.
- Slechte bloemvorming: bloemknoppen kunnen klein, zwak of misvormd zijn.
- Necrose op schutbladeren bij gevoelige soorten: bij zeer gevoelige planten, zoals poinsettia, veroorzaakt calciumgebrek vaak necrotische randen op de schutbladeren.
- Neusrot en misvorming van vruchten: bij gevoelige soorten, zoals planten uit de nachtschadefamilie, kunnen vruchten een onregelmatige vorm of ongelijkmatige groei vertonen.
- Afwijkende wortelontwikkeling: de wortels kunnen verdikt en broos zijn en weinig wortelharen ontwikkelen. Hierdoor neemt de opname van water en voedingsstoffen af.

Bij Primula met calciumgebrek zijn vergelende bladranden en randnecrose zichtbaar.
Gevolgen van calciumgebrek bij sierplanten
- Geremde groei: calcium is essentieel voor de celdeling en celstrekking. Een tekort vertraagt de groei, vermindert de uiteindelijke plantgrootte en beperkt de wortelontwikkeling. Hierdoor wordt ook de opname van voedingsstoffen verder belemmerd.
- Grotere gevoeligheid voor stress: verzwakte celwanden maken planten kwetsbaarder voor ziekten, ziekteverwekkers en ongunstige omgevingsomstandigheden.
- Verminderde sierwaarde: bladnecrose, een gebrekkige bloei en een misvormde groei verminderen de esthetische en commerciële waarde van sierplanten aanzienlijk.

Schutbladeren van poinsettia met necrotische randen als gevolg van calciumgebrek.
Hoe voorkom je calciumgebrek met de juiste calciumvoeding?
- Analyse van het gietwater: door het gietwater te analyseren, kun je bepalen of aanvullende calciumvoeding nodig is. Zacht water en water uit omgekeerde osmose bevatten vaak weinig calcium en kunnen daarom om een extra calciumgift vragen. Hard water kan wel calcium bevatten, maar een hoge pH of een hoog bicarbonaatgehalte kan de beschikbaarheid ervan beperken.
- Calciumgehalte van het substraat: substraten bevatten vaak calcium uit kalk, zoals calciumcarbonaat of calcium-magnesiumcarbonaat, waarmee de pH wordt bijgestuurd. Het is belangrijk om zowel de buffercapaciteit van het substraat als de snelheid waarmee calcium vrijkomt te kennen.
- Bemestingsstrategie: gebruik calciumhoudende meststoffen, zoals calciumnitraat, Peters Excel CalMag of calciumhoudende formuleringen van Universol Soft Water. Voor een snelle correctie kan een bladtoepassing met calciumchloride of calciumchelaten direct ondersteuning bieden.
- Watergift: een onregelmatige watergift of sterk wisselende vochtgehalten in het substraat kunnen calciumgebrek verergeren. Een gelijkmatig en stabiel vochtgehalte ondersteunt de opname van calcium.
- Voedingsbalans: een overmaat aan kationen zoals magnesium, kalium, ammonium en natrium kan concurreren met calcium en de opname ervan verminderen. Een evenwichtige bemesting is daarom essentieel.
- Omgevingsfactoren: een hoge luchtvochtigheid verlaagt de transpiratie, waardoor minder calcium naar jonge, groeiende plantendelen wordt getransporteerd. Ook een te hoog zoutgehalte of een zeer lage pH kan de beschikbaarheid van calcium beperken. Regelmatige controle van de pH is belangrijk, omdat deze rechtstreeks van invloed is op de opname van voedingsstoffen.

Rosa met bladnecrose als gevolg van calciumgebrek.
Voordat je corrigerende maatregelen neemt, is een nauwkeurige diagnose essentieel. Met een evenwichtige plantenvoeding, een stabiele watergift en geschikte klimaatomstandigheden kan het risico op calciumgebrek bij siergewassen aanzienlijk worden verminderd.
Hoe verhelp je calciumgebrek bij sierplanten?
Planten met calciumgebrek hebben een gerichte aanvulling nodig om hun gezonde groei en bladkleur te herstellen. De wateroplosbare meststoffen van Peters Professional bevatten NPK en sporenelementen en zorgen voor een directe, uitgebalanceerde toevoer van voedingsstoffen.
De exclusieve M-77-technologie verbetert de opname van voedingsstoffen en helpt planten snel terug te keren naar een normale groeicurve.
Om te voorkomen dat gebreksverschijnselen ontstaan, kan je lokale technisch adviseur van ICL met AngelaWeb 3.0 een voedingsplan op maat samenstellen. Hierbij worden gecontroleerd vrijkomende meststoffen (CRF’s) gecombineerd met wateroplosbare meststoffen (WSF’s), afgestemd op het gewas, het substraat, de waterkwaliteit en de teeltdoelstellingen.
In veel gevallen bestaat de optimale combinatie uit Osmocote 5 als basisbemesting, aangevuld met een wateroplosbare meststof van Peters of Universol.
Neem voor persoonlijk advies contact op met de technisch adviseur van ICL in jouw regio.
