Efficiënter bemesten met Enhanced Efficiency Fertilizers (EEF’s)

Meststoffen met verhoogde efficiëntie, ook wel Enhanced Efficiency Fertilizers (EEF’s) genoemd, helpen gewassen om nutriënten beter te benutten en beperken verliezen naar het milieu. Denk bijvoorbeeld aan gecontroleerd vrijkomende meststoffen (CRF’s), gestabiliseerde stikstofmeststoffen en nieuwe biologisch afbreekbare technologieën. Hiermee kunnen telers de opname van nutriënten verbeteren, emissies verminderen en de opbrengst op peil houden of verhogen. Dat wordt steeds belangrijker nu de regelgeving rond bemesting en nutriëntenverliezen strenger wordt.

Meststoffen met verhoogde efficiëntie spelen een steeds belangrijkere rol in de moderne landbouw. Telers staan voor de uitdaging om goede opbrengsten te realiseren en tegelijkertijd de impact op het milieu te verminderen. Alleen traditionele bemesting is daarvoor niet altijd voldoende. Nieuwe meststoffentechnologieën maken het mogelijk om nutriënten gerichter en efficiënter in te zetten. Zo kan het aanbod beter worden afgestemd op de behoefte van het gewas, terwijl verliezen worden beperkt en bodem en milieu worden ontzien.

Waarom blijft een efficiënte benutting van stikstof een uitdaging?

Stikstof is essentieel voor de groei van gewassen, maar wordt lang niet altijd optimaal benut. Gemiddeld neemt een gewas slechts 40 tot 60% van de toegediende stikstof op. De rest kan verloren gaan door onder andere vervluchtiging, uitspoeling, afspoeling en denitrificatie.

Die verliezen kosten niet alleen geld, maar hebben ook gevolgen voor het milieu, bijvoorbeeld door de uitstoot van broeikasgassen en belasting van het grond- en oppervlaktewater.

Tegelijkertijd wordt van de landbouw verwacht dat er met minder input goede opbrengsten worden gerealiseerd. Zeker in Europa wordt de regelgeving rond nutriëntenverliezen en emissies steeds strenger, terwijl de verwachtingen rond opbrengst hoog blijven.

Ronald Clemens, Global Portfolio Manager bij ICL, legt uit::

“Bij ICL willen we nutriënten zo efficiënt mogelijk laten werken. Door het vrijkomen van nutriënten beter af te stemmen op de behoefte van het gewas, kan de plant ze beter opnemen en gaan er minder nutriënten verloren naar lucht, bodem en water.”

Wat zijn meststoffen met verhoogde efficiëntie?

Meststoffen met verhoogde efficiëntie – ook wel Enhanced Efficiency Fertilizers (EEF’s) genoemd – zijn ontwikkeld om nutriënten beter beschikbaar te maken voor het gewas en verliezen naar het milieu te beperken. Het gaat daarbij niet om één oplossing, maar om verschillende technologieën die onderdeel kunnen zijn van een bredere bemestingsstrategie.

Deze technologieën zijn grofweg onder te verdelen in twee groepen:

• Gestabiliseerde meststoffen: vertragen met behulp van inhibitoren de omzetting van stikstof in de bodem.
• Gecontroleerd vrijkomende meststoffen (CRF’s): een coating rond de meststofkorrel regelt wanneer en hoe snel nutriënten vrijkomen.

Beide technologieën pakken andere vormen van nutriëntenverlies aan. Ze kunnen elkaar daarom goed aanvullen.

Waarom is een combinatie van meststoffentechnologieën belangrijk?

Er bestaat geen meststoffentechnologie die onder alle omstandigheden de beste oplossing biedt. Bodemtype, gewas, klimaat en teeltwijze hebben allemaal invloed op hoe nutriënten zich in de bodem gedragen en beschikbaar komen voor de plant.

Daarom kan een combinatie van verschillende technologieën de meest effectieve aanpak zijn. Gestabiliseerde meststoffen vertragen de snelle omzetting van stikstof en helpen zo verliezen door vervluchtiging en uitspoeling te beperken. Gecontroleerd vrijkomende meststoffen geven nutriënten juist geleidelijk en voorspelbaar vrij, zodat het aanbod beter aansluit op de behoefte van het gewas.

“Er is niet één oplossing die altijd werkt”, zegt Ronald Clemens. “Maar door de juiste technologie op de juiste plaats en het juiste moment toe te passen, kunnen we nutriënten efficiënter benutten – voor het gewas, de teler en het milieu.”

Hoe verbeteren gecontroleerd vrijkomende meststoffen de benutting van nutriënten?

Bij gecontroleerd vrijkomende meststoffen zit een speciale coating rond de meststofkorrel die bepaalt hoe snel de nutriënten vrijkomen. Vocht dringt door de coating heen en lost de nutriënten in de korrel op. Vervolgens komen deze geleidelijk beschikbaar in de bodem.

Dit biedt verschillende voordelen:

• De afgifte van nutriënten sluit beter aan op de opname door het gewas.
• Stikstofverliezen via verschillende routes worden beperkt.
• Tijdens het groeiseizoen zijn minder bemestingsmomenten nodig.

“Met een membraan rond de meststofkorrel kun je de efficiëntie duidelijk verbeteren”, legt Ronald uit. “Nutriënten die het gewas op dat moment nog niet kan opnemen, gaan daardoor niet onnodig verloren naar het milieu.”

Gecontroleerd vrijkomende meststoffen zijn vooral geschikt voor gewassen met een langere teeltduur, zoals maïs, rijst, aardappelen en uien, en voor toepassingen in de bosbouw.

Onderzoek bevestigt de goede prestaties van gecontroleerd vrijkomende meststoffen. Afhankelijk van de omstandigheden kunnen CRF’s stikstofverliezen aanzienlijk verminderen – in sommige gevallen tot 80% – terwijl de opbrengst bij uiteenlopende gewassen behouden blijft of zelfs verbetert.

Het werkingsprincipe van gecontroleerd vrijkomende meststoffen

Hoe werken eqo.x Controlled Release Fertilizers?

Wat betekenen biologisch afbreekbare coatings voor meststoffen?

Duurzaamheidseisen spelen een steeds grotere rol bij de ontwikkeling van nieuwe meststoffentechnologieën. Nieuwe Europese regelgeving stelt eisen aan de biologische afbreekbaarheid van coatings van gecontroleerd vrijkomende meststoffen in bodem en water.

Daarom worden nieuwe coatings ontwikkeld die aan deze eisen voldoen, zonder dat dit ten koste gaat van de werking van de meststof.

De eqo.x Release Technology van ICL is daar een voorbeeld van. Deze technologie combineert een gecontroleerde afgifte van nutriënten met biologisch afbreekbare materialen. Na gebruik wordt de coating op natuurlijke wijze volledig afgebroken.

Ronald Clemens: “Na certificering zetten deze coatings een nieuwe standaard voor duurzame afgifte van nutriënten. eqo.x is de eerste technologie die dit in de EU heeft bereikt.”

Kunnen efficiëntere meststoffen helpen om de CO₂-uitstoot te verlagen?

Een betere benutting van nutriënten kan direct bijdragen aan het verlagen van emissies vanuit de landbouw.

Door stikstofverliezen te beperken en het aantal bemestingsmomenten te verminderen, kunnen meststoffen met verhoogde efficiëntie de uitstoot van broeikasgassen als gevolg van bemesting aanzienlijk verlagen.

Resultaten uit veldonderzoek laten zien dat:

• de uitspoeling van stikstof met maximaal 55% kan worden verminderd;
• de uitstoot per kilogram geproduceerd graan aanzienlijk kan dalen;
• in verschillende teeltsystemen meetbare verlagingen van de CO₂-equivalente uitstoot mogelijk zijn.

Nu de CO₂-voetafdruk een steeds grotere rol speelt binnen agrarische ketens, worden dergelijke besparingen ook belangrijker voor het voldoen aan eisen en voor mogelijke financiële voordelen.

Nieuwe ontwikkelingen voor een betere benutting van micronutriënten

Innovaties op het gebied van meststoffen beperken zich niet tot de hoofdelementen zoals stikstof, fosfaat en kali. Ook voor micronutriënten worden nieuwe technologieën ontwikkeld.

Traditionele chelaten binden micronutriënten en zorgen ervoor dat deze beschikbaar blijven voor de plant. Ze werken goed, maar kunnen lang in het milieu aanwezig blijven. Bovendien draagt vaak maar een klein deel van het totale product rechtstreeks bij aan de voeding van de plant.

Nieuwe biologisch afbreekbare chelaattechnologieën bieden hiervoor een alternatief. Deze zijn gebaseerd op peptidestructuren en organische zuren. Ze fungeren niet alleen als drager van nutriënten, maar kunnen ook een biostimulerende werking hebben.

Deze nieuwe technologieën kunnen:

• de opname van nutriënten door de plant versnellen;
• het transport en hergebruik van nutriënten in de plant verbeteren;
• de weerbaarheid van de plant tegen stress vergroten.

Geavanceerde beeldvormingstechnieken laten zien dat micronutriënten met deze nieuwe formuleringen aanzienlijk sneller kunnen worden opgenomen. Zo kan de voeding beter en efficiënter worden afgestemd op wat het gewas nodig heeft.

Naar een efficiëntere en duurzamere bemesting

Bemesting draait steeds minder alleen om de hoeveelheid meststof die wordt toegediend. De aandacht verschuift naar een bredere aanpak, waarbij ook de werking van de plant, de bodem en de impact op het milieu worden meegenomen.

Meststoffen met verhoogde efficiëntie kunnen een belangrijke rol spelen in deze ontwikkeling. Door verschillende technologieën slim te combineren en de bemestingsstrategie af te stemmen op gewas en omstandigheden, kunnen telers nutriënten beter benutten en tegelijkertijd werken aan hun productie- en duurzaamheidsdoelstellingen.

Ronald Clemens vat het als volgt samen:

“Bemesting gaat niet meer alleen over hoeveel kilogram je toedient. Het gaat om het samenspel tussen de plant, de bodem en de impact op het milieu.”