De grafiek van Mulder: de sleutel tot een evenwichtige plantenvoeding

Dat planten verschillende voedingsstoffen nodig hebben om goed te groeien en zich te ontwikkelen, is bekend. Maar wist je dat deze voedingsstoffen elkaar ook beïnvloeden voordat de plant ze opneemt? Sommige versterken elkaars werking, terwijl andere elkaar juist tegenwerken. Net als mensen: sommigen kunnen goed met elkaar overweg, terwijl anderen elkaar liever uit de weg gaan…

13 oktober 2026
3 min
Dr. Patricia Imas, Agronomy Content Manager & Commodities Specialist

Op deze pagina:

    De grafiek van Mulder laat zien hoe voedingsstoffen in de bodem elkaar beïnvloeden. Sommige bevorderen elkaars opname, terwijl andere deze juist remmen. Door rekening te houden met deze interacties kunnen telers hun bemesting beter afstemmen op de behoeften van het gewas. Dit helpt om voedingstekorten en -overschotten te voorkomen, meststoffen efficiënter te benutten en de gewasgroei te ondersteunen.

    In 1953 publiceerde de Nederlandse wetenschapper D. Mulder voor het eerst wat we nu kennen als de grafiek van Mulder (Mulder’s Chart). Op basis van zijn onderzoek bij fruitbomen ontwikkelde hij een diagram dat de interacties tussen chemische elementen in de bodem weergeeft. Je kunt deze grafiek zien als een routekaart die inzicht biedt in de complexe relaties tussen voedingsstoffen in de bodem en helpt om planten te voorzien van de evenwichtige voeding die ze nodig hebben.

    Je kunt de grafiek zien als een routekaart die helpt om de complexe relaties tussen voedingsstoffen beter te begrijpen. Zo biedt de grafiek waardevolle inzichten voor een evenwichtige plantenvoeding.

    Wat is de grafiek van Mulder?

    De grafiek van Mulder laat zien hoe verschillende voedingsstoffen in de bodem elkaar beïnvloeden. Je kunt de grafiek vergelijken met een netwerk van voedingsstoffen die elkaars beschikbaarheid en opname kunnen bevorderen of juist belemmeren.

    Er zijn twee belangrijke soorten interacties:

    1. Antagonisme: hierbij belemmert een hoge concentratie van de ene voedingsstof de opname van een andere voedingsstof.
      Een voorbeeld is een overmaat aan stikstof in de bodem. Dit kan de beschikbaarheid of opname van boor, kalium en koper verminderen. Hierdoor kunnen tekorten ontstaan die de groei en gezondheid van planten negatief beïnvloeden.
    2. Synergisme: dit is een positieve interactie waarbij een toename van de ene voedingsstof de behoefte aan een andere voedingsstof vergroot.Zo kan een hogere stikstofvoorziening de behoefte aan magnesium verhogen. Door de aanvoer van beide voedingsstoffen goed op elkaar af te stemmen, krijgen planten een evenwichtige voeding die een optimale groei ondersteunt.

     

    Waarom is de grafiek van Mulder belangrijk?

    Inzicht in deze interacties helpt telers op verschillende manieren.

    Evenwichtige bemesting

    Door rekening te houden met de interacties tussen voedingsstoffen kunnen telers voorkomen dat een overmaat aan meststoffen de opname van andere essentiële voedingsstoffen belemmert.

    Blijkt uit een bodemanalyse bijvoorbeeld dat het stikstofgehalte hoog is? Dan is het belangrijk om ook op de beschikbaarheid en opname van andere voedingsstoffen te letten. Een overmaat aan stikstof kan de opname van kalium, boor en koper remmen. Tegelijkertijd kan een hogere stikstofvoorziening de behoefte aan magnesium vergroten en de beschikbaarheid van molybdeen beïnvloeden.

    Kostenbesparing

    De grafiek van Mulder helpt telers om voedingsstoffen gerichter toe te dienen. Zo kunnen ze meststoffen efficiënter benutten, kosten besparen en de milieubelasting verminderen.

    In plaats van onnodig extra meststoffen toe te dienen, kunnen telers hun bemesting afstemmen op de specifieke behoeften van de bodem en het gewas.

    Gezondere gewassen

    Een evenwichtige plantenvoeding draagt bij aan gezonde en sterke gewassen. Voldoende calcium helpt bijvoorbeeld om neusrot bij tomaten te voorkomen.

    Neusrot is een fysiologische aandoening die ontstaat wanneer de calciumvoorziening van de zich ontwikkelende vruchten onvoldoende is. Dit kan komen door een beperkte opname of een verstoord transport van calcium binnen de plant.

    Hoe gebruik je de grafiek van Mulder in de praktijk?

    Met deze drie stappen pas je de inzichten uit de grafiek van Mulder toe in de praktijk:

    1. Laat de bodem analyseren. Regelmatige bodemanalyse geeft inzicht in de aanwezige voedingsstoffen en helpt om tekorten en overschotten vast te stellen.
    2. Verdiep je in de interacties tussen voedingsstoffen. Gebruik de grafiek van Mulder om te zien hoe voedingsstoffen elkaar beïnvloeden. Bij een hoog fosfaatgehalte in de bodem is het bijvoorbeeld belangrijk om alert te zijn op mogelijke zinktekorten.
    3. Stel een evenwichtig bemestingsplan op. Stem de bemesting af op de behoeften van de bodem en het gewas. Zo kun je tekorten aanvullen zonder ongewenste interacties tussen voedingsstoffen te veroorzaken.
      Blijkt uit een bodemanalyse bijvoorbeeld dat het magnesiumgehalte laag is? Dan kan een magnesiumhoudende meststof uitkomst bieden. Houd daarbij ook rekening met de invloed op de beschikbaarheid en opname van andere voedingsstoffen.

    Conclusie

    De grafiek van Mulder helpt telers om het potentieel van hun bodem beter te benutten. Door rekening te houden met de interacties tussen voedingsstoffen kunnen ze hun bemesting gerichter afstemmen op de behoeften van het gewas. Dit kan bijdragen aan gezondere gewassen, hogere opbrengsten, een efficiënter gebruik van meststoffen en lagere kosten.

    Lees dit hierna