Stikstoftekort bij sierplanten: symptomen en behandeling

Stikstofgebrek (N) is een van de meest voorkomende voedingsproblemen in de sierteelt. Planten hebben voor hun groei en ontwikkeling een constante aanvoer van stikstof nodig. Stikstof vormt namelijk de basis van aminozuren, eiwitten, chlorofyl en nucleïnezuren: moleculen die essentieel zijn voor vrijwel alle fysiologische processen in de plant.

Omdat stikstof zich gemakkelijk binnen de plant verplaatst, worden de eerste symptomen meestal zichtbaar in de oudste bladeren.

Wat zijn de symptomen van stikstofgebrek bij sierplanten?

• Vergeling van het blad (chlorose): dit is meestal het eerste en meest kenmerkende symptoom. De oudste, onderste bladeren verkleuren als eerste. De vergeling begint vaak aan de bladpunten en bladranden en trekt vervolgens in een V-vorm richting de hoofdnerf. De nerven blijven vaak groen. Bij een ernstig tekort kunnen de oudste bladeren uiteindelijk afvallen.
• Geremde groei: planten verliezen aan groeikracht. De stengels blijven korter en de bladeren zijn duidelijk kleiner, waardoor de plant een compacte en achterblijvende groei vertoont.
• Minder bloei: stikstofgebrek kan de aanleg en ontwikkeling van bloemen beperken, waardoor planten minder of kleinere bloemen produceren.
• Zwakke stengels: bij een verder gevorderd tekort worden de stengels dun en slap en raken ze sneller beschadigd of breken ze gemakkelijker.
• Algemene vergeling van de plant: naarmate het tekort ernstiger wordt, kan de hele plant een lichtgroene of gelige kleur krijgen.
• Rode of paarse verkleuring: bij sommige soorten kunnen de oudste bladeren roodachtig of paars verkleuren. Dit komt onder andere voor bij gevoelige planten zoals begonia, afrikaantje en celosia.
• Veranderingen aan het wortelstelsel: planten met stikstofgebrek ontwikkelen vaak dunnere en langere wortels, doordat ze op zoek gaan naar beschikbare stikstof.

Philadelphus met gele bladeren en een geremde groei als gevolg van stikstofgebrek.

Gevolgen van stikstofgebrek bij sierplanten

• Minder fotosynthese: stikstof is een belangrijk bestanddeel van chlorofyl, het pigment waarmee de plant lichtenergie opvangt. Bij een stikstoftekort neemt de productie van chlorofyl af. Hierdoor kan de plant minder goed fotosynthetiseren en minder energie produceren.
• Lagere opbrengst en kwaliteit: stikstofgebrek kan de commerciële waarde van siergewassen aanzienlijk verminderen. Planten blijven kleiner, bloeien minder sterk en kunnen uiterlijke gebreken vertonen, waardoor ze minder verkoopbaar worden.
• Grotere gevoeligheid voor stress: planten die door stikstofgebrek zijn verzwakt, zijn gevoeliger voor ziekten en plagen. Ze beschikken over minder energie en bouwstoffen om hun natuurlijke weerbaarheid op peil te houden.

Bij Doronicum met stikstofgebrek worden de oudste bladeren als eerste geel.

Hoe voorkom je stikstofgebrek met de juiste stikstofvoeding?

• Bemesting: zorg met een uitgebalanceerde bemestingsstrategie voor voldoende stikstof. Stem de productkeuze en toepassingsmethode af op de voedingsbehoefte van de plant in de betreffende ontwikkelingsfase en op de eigenschappen van het gietwater. De verschillende stikstofvormen – nitraat, ammonium en ureum – gedragen zich ieder anders in het substraat. Het is daarom belangrijk om de stikstofvorm te kiezen die het beste past bij het gewas en de teeltomstandigheden.
• Gerichte stikstoftoediening: wanneer er al sprake is van een tekort en een snelle correctie nodig is, bijvoorbeeld tijdens een belangrijke groeifase, kan een meststof met een hoger stikstofgehalte worden toegepast. Bij een ernstig tekort kan een speciaal samengestelde stikstofhoudende bladmeststof tijdelijk voor een snelle aanvulling zorgen, terwijl de voeding via de wortels wordt hersteld.
• Vollegrondsteelt van siergewassen: bereid de bodem vóór de teelt goed voor door organische stof toe te voegen. Dit verbetert het vermogen van de bodem om stikstof vast te houden en stimuleert het bodemleven. Een gecontroleerd vrijkomende meststof die is afgestemd op het gewas kan gedurende langere tijd voor een gelijkmatige aanvoer van voedingsstoffen zorgen. Een mulchlaag helpt het bodemvocht vast te houden en vermindert de uitspoeling van voedingsstoffen, waardoor stikstof beter beschikbaar blijft in de wortelzone.
• pH-beheer: houd de pH van het substraat of de bodem binnen het optimale bereik voor de opname van voedingsstoffen. De pH heeft een grote invloed op de beschikbaarheid van stikstof en andere essentiële elementen. Een juiste pH is daarom belangrijk om terugkerende gebreksverschijnselen te voorkomen.

Gele plekken met een verlaagd chlorofylgehalte op Guzmania ‘Ostara’ met stikstofgebrek.

Een uitgebalanceerde bemesting en goed bodem- en substraatbeheer zijn de effectiefste manieren om stikstofgebrek te voorkomen of te verhelpen. Met een evenwichtige plantenvoeding en een gezond wortelmilieu groeien planten krachtiger, verbetert de opbrengst en neemt het risico op voedingsgerelateerde problemen aanzienlijk af.

Hoe verhelp je stikstofgebrek bij sierplanten?

Planten met stikstofgebrek hebben een gerichte aanvulling nodig om hun gezonde groei en bladkleur te herstellen. De wateroplosbare meststoffen van Peters Professional bevatten NPK en sporenelementen en zorgen voor een directe, uitgebalanceerde toevoer van voedingsstoffen.

De exclusieve M-77-technologie verbetert de beschikbaarheid en opname van voedingsstoffen, zodat planten snel kunnen terugkeren naar een normale groeicurve.

Om te voorkomen dat gebreksverschijnselen ontstaan, kan je lokale technisch adviseur van ICL met AngelaWeb 3.0 een voedingsplan op maat samenstellen. Hierbij worden gecontroleerd vrijkomende meststoffen (CRF’s) gecombineerd met wateroplosbare meststoffen (WSF’s), afgestemd op het gewas, het substraat, de waterkwaliteit en de teeltdoelstellingen.

In veel gevallen bestaat de optimale combinatie uit Osmocote 5 als basisbemesting, aangevuld met een wateroplosbare meststof van Peters of Universol.

Neem voor persoonlijk advies contact op met de technisch adviseur van ICL in jouw regio.