Wartości pH w podłożach beztorfowych oraz z obniżoną zawartością torfu

W przypadku nowych podłoży – beztorfowych lub z obniżoną zawartością torfu – zauważyć można znacznie większe wahania pH niż w przypadku podłoży torfowych. Ponieważ właściwe pH jest niezbędne dla prawidłowego wzrostu roślin, odpowiednie kontrola i korekta są konieczne, jeśli chcemy, aby nasza uprawa odniosła sukces.

Dlaczego pH podłoża jest tak ważne

Odczyn podłoża jest kluczowy dla wzrostu upraw, ponieważ wpływa na dostępność składników odżywczych, stan korzeni, procesy fizjologiczne roślin oraz aktywność mikrobiologiczną, która stanowi podstawę obiegu materii. Jeśli odczyn jest właściwy i dostosowany do uprawianego przez nas gatunku (wielu profesjonalnych producentów jednak utrzymuje pH w przedziale 5,5–6,5), łatwiej o optymalną dostępność substancji odżywczych oraz aktywność mikrobiologiczną w glebie. Z kolei jeśli odczyn jest nieodpowiedni, rośliny mogą zacząć pobierać substancje toksyczne, a potrzebne składniki staną się z kolei źle przyswajalne albo niedostępne. Oto do czego może prowadzić niewłaściwe pH:

• Zbyt niskie pH (gleba kwaśna): większość gatunków roślin nie radzi sobie zbyt dobrze w środowisku kwaśnym (do wyjątków należą rośliny wrzosowate, rośliny iglaste czy borówki). Kwaśne podłoże zmniejsza dostępność makroskładników, takich jak fosfor, potas, wapń i magnez, a przy tym prowadzi do toksycznego przyswajania glinu i manganu, co może skutkować uszkodzeniem korzeni.
• Zbyt wysokie pH (gleba zasadowa): nadmiernie wysoki odczyn podłoża również może skutkować nadmiernym wchłanianiem toksycznego glinu, który uszkadza korzenie i blokuje pobieranie niezbędnych substancji. Może zaistnieć zjawisko zbytniego związania chemicznego mikroelementów – na przykład żelaza, manganu, boru i miedzi – które sprawia, że stają się one trudne do przyswojenia, i tym samym prowadzi do wystąpienia niedoborów.

Czynniki wpływające na wartość pH

Ponieważ prawidłowy odczyn jest tak ważny, warto wiedzieć, co wpływa na jego wartość. Jednym z czynników jest zawartość wapnia w podłożu. Wapń podnosi pH gleby, a dodawany jest on do niej w procesie wapnowania. Drugim czynnikiem jest ilość amonu w używanych przez nas nawozach. Nawozy amonowe zakwaszają podłoże i dobrze sprawdzają się w przypadku roślin kwasolubnych, lecz u innych gatunków należy dokładnie monitorować ilość stosowanego produktu. Trzeba też zwrócić uwagę na konkretny typ nawozu: na przykład siarczan amonu jest silniejszy, a saletra amonowa – łagodniejsza. Kolejnym czynnikiem jest jakość stosowanej wody. Woda o wysokim pH lub woda twarda (o znacznej zawartości wapnia i magnezu) podnosi pH podłoża, co przekłada się na gorsze przyswajanie składników odżywczych. Z kolei woda o niskim odczynie może doprowadzić do niezamierzonego zakwaszenia gleby. Wśród istotnych czynników wymienić można też aktywność mikrobiologiczną – podczas procesów rozkładu powstają kwasy organiczne, które mogą doprowadzić do obniżenia odczynu podłoża.

Podłoże torfowe a właściwości buforowe

Torf ma doskonałe właściwości buforowe – innymi słowy reguluje odczyn oraz przeciwdziała jego gwałtownym skokom i spadkom. Inne materiały, na przykład włókna kokosowe i włókna drzewne, mają nieco gorsze właściwości buforujące i nie chronią w równie dobrym stopniu przed zmianą pH. Jeśli więc zdecydujemy się na podłoże tego rodzaju, musimy pamiętać o częstym sprawdzaniu odczynu nie tylko podłoża, ale i stosowanej przez nas wody.

Monitorowanie i dostosowywanie pH

Monitorowanie pH

W przypadku podłoży, które nie należą do torfowych, odczyn powinno się mierzyć co 2–3 tygodnie lub nawet częściej, zwłaszcza w fazie intensywnej uprawy. Pomiaru dokonuje się między innymi przy wykorzystaniu papierka lakmusowego (nie jest to jednak metoda precyzyjna), przy użyciu kwasomierza lub za pomocą miernika elektronicznego z sondą.

Dostosowywanie pH

Jeśli chcemy obniżyć pH, warto sięgnąć po siarczan żelaza albo kwasy organiczne. Jeżeli zaś zależy nam na wyższym odczynie, doskonale sprawdzi się wapno kredowe, dolomit bądź tlenek wapnia (należy jednak bardzo ostrożnie podejść do dawkowania).

Występujące w podłożach alternatywnych składniki organiczne wchodzą w rozmaite reakcje, które mogą prowadzić do zmiany odczynu. Z tego względu dobrze postawić na biostymulatory i preparaty mikrobiologiczne, które wspierają homeostazę biologiczną i pomagają utrzymać pH na relatywnie stałym poziomie.

Podejście w przypadku podłoża beztorfowego i podłoża o obniżonej zawartości torfu

Podłoża o obniżonej zawartości torfu (czyli takie, które składają się torfu w 30–60%) w pewnym stopniu wykazują właściwości buforowe i dzięki temu mogą pomóc regulować odczyn podłoża. Kontrole pH powinny być regularne i dokładne, ale nie muszą być przesadnie częste. W przypadku podłoża beztorfowego natomiast – jako że właściwości buforowe mogą być znikome – kontrola odczynu musi być znacznie częstsza i bardziej szczegółowa, a zalecenia producenta powinny być bezwzględnie przestrzegane.

Podsumowanie

Odczyn podłoży beztorfowych i niskotorfowych to parametr, który ma ogromny wpływ na stan roślin. Należy pamiętać, że im mniej torfu, tym większa potrzeba stałego monitorowania pH i jego ewentualnej korekty – dlatego w bardzo dużej mierze to od naszego przygotowania i systematyczności zależy sukces całego przedsięwzięcia.

Jeśli masz jakiekolwiek pytania lub wątpliwości dotyczące pH podłoża niskotorfowego lub beztorfowego, napisz do nas – jeden z naszych ekspertów już wkrótce się z Tobą skontaktuje!

Artykuły powiązane:

Świat włókien drzewnych – część 1

Świat włókien drzewnych – część 2