Sterowanie uwalnianiem składników pokarmowych w uprawie cebuli – konieczność czy zdrowy rozsądek?

Według danych Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa powierzchnia zasiewów cebuli jarej w Polsce w 2025 roku wynosiła 22 283 ha i była niższa o około 3000 ha w porównaniu do roku poprzedniego. Nadal jednak cebula plasuje się na pierwszym miejscu pod względem powierzchni zasiewów w porównaniu do innych roślin warzywnych. Najwięcej cebuli uprawia się w województwie kujawsko-pomorskim oraz w Wielkopolsce.

Cebula ma słaby system korzeniowy, którego główna masa rozwija się na głębokości do 20 cm warstwy ornej. Na wytworzenie 1t plonu potrzebuje: 2 kg N;1 kg P₂O₅; 2 kg K₂O; 0,3 kg MgO oraz odpowiednią ilość wapnia. Pobieranie tych składników jest nierównomierne w trakcie sezonu wegetacyjnego. Mając na względzie zróżnicowane zapotrzebowanie na składniki pokarmowe ICL opracował specjalny program nawożenia o nazwie CLOCKWORK oparty o produkty o spowolnionym/kontrolowanym uwalnianiu składników odżywczych. Takie podejście pozwala zabezpieczyć rośliny w składniki pokarmowe w okresach, kiedy ich pobieranie z gleby jest największe. Dzięki temu podejściu ograniczamy straty składników pokarmowych, możemy ograniczyć dawki nawozów azotowych oraz ich liczbę, stymulujemy rośliny do formowania zdrowego i odpornego na czynniki zewnętrzne plonu, zapewniamy wysoką jakość produkcji roślinnej. W celu potwierdzenia efektów działania koncepcji CLOCKWORK założyliśmy doświadczenie w którym porównywaliśmy efektywność stosowania nawozów ICL z technologią stosowaną przez gospodarstwo. Doświadczenie zostało zlokalizowane na terenie gospodarstwa w województwie kujawsko-pomorskim, przed założeniem doświadczenia została wykonana analiza gleby, a dawki nawozów zostały dopasowane do zasobności gleby i oczekiwanego plonu. Na części pola przed siewem cebuli zostały rozsiane:

– Polysulphate w ilości 300 kg/ha. Polysulphate jest naturalnym minerałem o nazwie polihalit, w którego sieci krystalicznej znajdują się 4 składniki pokarmowe siarka, potas, wapń i magnez. Ze względu na swoje pochodzenie jest wolno rozpuszczającym się nawozem uwalniającym siarkę oraz wapń przez okres 50-60 dni. Warto zapamiętać, że zarówno siarka jak i potas i wapń są kluczowe w poprawie parametrów jakościowych cebuli takich jak: trwałość i kolor skórki, smak, ostrość, zawartość suchej masy i cukrów oraz trwałość pozbiorcza.

– Puraloop w ilości 100 kg/ha. Nawóz Puraloop zawiera fosfor o dwuetapowym uwalnianiu. Część fosforu uwalniana jest szybko i wspiera wczesny wzrost korzeni, druga część uwalnia się powoli, jest aktywowana przez wydzieliny korzeniowe i stymuluje rozwój cebul w późniejszym okresie wzrostu. W przypadku fosforu należy pamiętać, że jest on potrzebny nie tylko na początku wzrostu roślin do rozwoju systemu korzeniowego, ale także na późniejszym etapie wzrostu ponieważ odpowiada za podziały komórkowe, które gwarantują dalszy wzrost i różnicowanie się komórek.

– Agromaster 12-11-18 w ilości 600 kg/ha.

Pogłównie i dolistnie zastosowano:

– w fazie 4-6 liści Agromaster 40-0-5 w ilości 150 kg/ha. Nawozy Agromaster są produktami o kontrolowanym uwalnianiu azotu – tempo uwalniania tego składnika zależy tylko i wyłącznie od temperatury. W uprawie cebuli sezonowy wzór pobrania N przez ma postać krzywej sigmoidalnej. Na początku sezonu akumulacja azotu w biomasie nadziemnej jest niewielka. Pod koniec pierwszej połowy sezonu wegetacyjnego wysiana cebula zawiera na ogół mniej niż 20% azotu, który będzie znajdował się w biomasie nadziemnej podczas zbiorów. Jednakże w drugiej połowie sezonu pobieranie azotu jest szybkie i spowalnia dopiero w ciągu ostatnich kilku tygodni przed zbiorami. Dlatego zapotrzebowanie na N jest najwyższe w okresie rozwoju cebul. Stosując nawozy Agromaster w nawożeniu cebuli zapewniamy stały dostęp tego składnika pokarmowego aż do momentu formowania cebul. Azot uwalniany jest stopniowo, małymi porcjami, może być stopniowo wbudowywany w biomasę roślinną, bez strat składnika poprzez wymywanie czy ulatnianie.

– w okresie 4-6 liści wykonano zabiegi nawożenia dolistnego nawozami Agroleaf Power Total oraz Agroleaf Power high K w ilości po 5 kg/ha oraz preparat o działaniu biostymulacyjnym BEOZ Sard w ilości 1l/ha w celu lepszej regeneracji po zabiegach herbicydowych. Nawozy dolistne Agroleaf to seria znanych i uznanych przez producentów rolników, które w widoczny sposób usprawniają proces fotosyntezy w roślinach oraz poprawiają ilość oraz jakość plonu.

– w okresie rozwoju cebul również wykonano zabiegi nawożenia dolistnego nawozami Agroleaf Power high K oraz Agroleaf Power Calcium w ilości po 5 kg/ha każdy oraz BEOZ Sard w ilości 1l/ha. BEOZ Sard jest jednym z kilku wprowadzonych w tym roku przez firmę ICL preparatów o działaniu biostymulacyjnym. Jest to płynny produkt zawierający aminokwasy i mikroelementy, który został opracowany specjalnie z myślą o szybszej regeneracji roślin po zabiegach herbicydowych. Doskonale sprawdza się również w odpowiedzi na działanie stresu oksydacyjnego (susza, zasolenie, promieniowanie słoneczne, niskie temperatury), gdyż pobudza aktywność enzymów, które wychwytują reaktywne formy tlenu oraz dostarcza aminokwasy i mikroelementy.

Na drugiej części pola wykonano nawożenie do tej pory stosowane przez gospodarstwo. Ilość składników pokarmowych wprowadzanych z nawożeniem była taka sama na obu częściach pola niezależnie od stosowanych nawozów.

Jak wygląda działanie koncepcji CLOCKWORK w praktyce:

– plon cebuli osiągnięty na części pola z technologia ICL był o 12% wyższy niż na części pola na której zastosowano standardową technologię nawożenia (56,2 t vs 63,2 t),

– zysk ze sprzedaży nadwyżki plonu wyniósł 2625 PLN. Stosując technologię CLOCK WORK osiągnięto o 15% większy zysk z 1 ha.

Wykres 1. Plonowanie cebuli (t/ha) w zależności od zastosowanego nawożenia.

Wykres 2. Zyskowność (PLN/ha) w zależności od zastosowanego nawożenia.

Stosowanie koncepcji CLOCK WORK w praktyce pozwoliło na zwiększenie plonów oraz zysków w gospodarstwie. Analizując te wyniki warto pamiętać, o tych niemierzonych w doświadczeniu parametrach takich jak: kontrolowane uwalnianie azotu, zmniejszenie strat tego składnika, kontrolowane uwalnianie siarki i wapnia oraz lepsza regeneracja roślin. Wszystkie te wyniki potwierdzają, że sterowana podaż składników pokarmowych jest sprawdzonym oraz doskonale sprawdzającym się rozwiązaniem w uprawie cebuli.